Chciałbym opowiedzieć Ci o emu zwyczajnym (Dromaius novaehollandiae) – to naprawdę fascynujący ptak i drugi co do wielkości na świecie, zaraz po strusiu afrykańskim. To właśnie emu zwyczajne jest największym rdzennym ptakiem w Australii. Musisz wiedzieć, że to imponujące zwierzę, choć nielot, potrafi zadziwić swoją siłą i szybkością!
Australia to kontynent pełen niezwykłych stworzeń, a emu zajmuje wśród nich szczególne miejsce. Ten wielki nielot od tysięcy lat rozciąga skrzydła (choć nie w sensie dosłownym) na stepach, w lasach eukaliptusowych i na australijskich pustyniach. Jego historia sięga tak daleko w przeszłość, że naukowcy uznają go za jeden z najbardziej pierwotnych gatunków ptaków na Ziemi.
Dlaczego warto poznać tego ptaka bliżej? Bo emu to nie tylko symbol Australii widoczny na herbie narodowym obok kangura. To też zwierzę o niezwykłych przystosowaniach, które pozwalają mu przetrwać w jednym z najbardziej wymagających środowisk na planecie. Emu zwyczajne potrafi przeżyć tam, gdzie inne gatunki z pewnością by nie dały rady.
Ten ptak to prawdziwy bohater australijskiej przyrody. W rodzinie kazuarowatych, do której należy, emu wyróżnia się nie tylko rozmiarami, ale też niezwykłą adaptacją do życia w surowym klimacie. Od upałów pustyni po chłodne noce w krzaczastych stepach – emu radzi sobie wszędzie.
Emu zwyczajne, drugi co do wielkości ptak na świecie.
Budowa ciała i charakterystyczne cechy
Kiedy po raz pierwszy widzisz emu zwyczajne, trudno nie zwrócić uwagi na jego masywną sylwetkę. Ptak emu dorasta do 2 m wysokości, a jego waga oscyluje między 30 a 55 kg. Samice są zazwyczaj nieco większe od samców, co jest ciekawą odwrotnością w porównaniu z wieloma innymi gatunkami ptaków. Ta różnica w rozmiarach ma swoje uzasadnienie w biologii rozrodu – większa samica potrafi wyprodukować więcej jaj.
Upierzenie emu ma brązowy kolor i charakterystyczną, puszystą strukturę. To nie przypadek – pióra tego ptaka są unikalne w świecie przyrody. Z każdej cebulki wyrastają dwa oddzielne promienie, które nie są połączone haczykami, jak u większości ptaków. Efekt? Upierzenie wygląda bardziej jak kudłata sierść niż klasyczne ptasie pióra. Ta struktura doskonale chroni zwierzę zarówno przed palącym słońcem, jak i nocnym chłodem australijskiej pustyni. To naturalna izolacja termiczna, która pozwala ptakowi funkcjonować w ekstremalnych warunkach.
Długie nogi to wizytówka emu. Każda noga kończy się trzema palcami wyposażonymi w mocne pazury. To właśnie te kończyny pozwalają ptakowi osiągać imponujące prędkości – nawet do 50 km/h podczas sprintu. Pojedynczy krok biegnącego emu może mierzyć prawie 3 metry. Nieopierzone nogi, szyja i głowa mają charakterystyczny szaroniebieski odcień, który wyróżnia się na tle brązowego upierzenia.
Co ciekawe, choć emu to ogromny ptak, jego skrzydła są wręcz komicznie małe – zaledwie około 20 centymetrów długości. Są niemal całkowicie ukryte pod gęstym upierzeniem i na pierwszy rzut oka niewidoczne. Ptak nie używa ich do latania (bo nie może), ale machanie nimi podczas biegu pomaga utrzymać równowagę przy gwałtownych manewrach. To też sposób na odprowadzanie nadmiaru ciepła z organizmu w gorącym klimacie.
Głowa emu jest stosunkowo mała w porównaniu z masywnym ciałem. Oczy są duże i czujne, co pozwala ptakowi dostrzegać zagrożenia z dużej odległości. Dziób jest krótki, ale mocny – idealny do skubania roślin i chwytania owadów. Brzegi dzioba emu mogą być ostre lub posiadać ząbkowane krawędzie (tzw. tomia), które pomagają chwytać pokarm, taki jak rośliny, owoce czy owady.
Cała budowa ciała emu to przykład doskonałej ewolucyjnej adaptacji do życia w trudnym środowisku.
Codzienny tryb życia i zachowanie
Emu to zwierzę aktywne głównie w ciągu dnia. Ich zdolność do pokonywania ogromnych odległości w poszukiwaniu pokarmu to jeden z najbardziej imponujących aspektów ich biologii. W ciągu roku pojedynczy ptak potrafi przemierzyć nawet 1000 km, wędrując za dostępnością pożywienia i wody.
Te ptaki żyją zazwyczaj w małych stadach, choć można też spotkać samotne osobniki. Emu nie są terytorialne poza okresem lęgowym, więc łatwo dostosowują się do zmieniających się warunków. Potrafią pływać, co może być zaskoczeniem. Często wchodzą do wody nie tylko po to, by się przemieścić przez rzekę, ale również dla ochłody w upalne dni.
Komunikacja między emu opiera się głównie na dźwiękach. Zamiast typowego ptasiego ćwierkania wydają niskie, wibrujące odgłosy przypominające bębnienie. Dzięki specjalnej strukturze worka w tchawicy te dudniące dźwięki są słyszalne nawet z odległości 2 kilometrów. Samice zazwyczaj wydają głośniejsze dźwięki, podczas gdy samce częściej po prostu chrząkają.
Emu jest zwierzęciem niesamowicie aktywnym i mobilnym. To, co mnie najbardziej zadziwia, to jego zdolność do pokonywania naprawdę dużych odległości w poszukiwaniu jedzenia – w ciągu roku potrafi przemierzyć nawet 1000 km.
Rozmnażanie emu zwyczajnego i opieka nad potomstwem
Emu australijski to ptak poligamiczny – oznacza to, że samiec może kopulować z kilkoma samicami w trakcie jednego sezonu rozrodczego. Samce i samice emu zaczynają tworzyć pary w okresie godowym, który przypada na grudzień i styczeń. Składanie jaj następuje zazwyczaj od kwietnia do czerwca. Co ciekawe, to samica składa od 5 do 15 jaj w jednym gnieździe, ale to samiec jest odpowiedzialny za cały proces: wysiadywanie jaj i opiekę nad młodymi emu.
Młode wykluwają się po około ośmiu tygodniach (inkubacja trwa około 8 tygodni / 56 dni) i są zaopiekowane przez ojca. Po około sześciu miesiącach młode emu osiągają rozmiar dorosłych osobników. Po tym okresie samiec poszukuje samicy na kolejny lęg
Samiec jest tak zaangażowany, że po wykluciu młodych staje się wręcz agresywny i po prostu przepędza samicę z gniazda. Samica natomiast szuka kolejnych samców, z którymi mogłaby się rozmnażać. Samiec zajmuje się młodymi pisklętami przez kilka miesięcy, chroniąc małe emu przed drapieżnikami. W razie zagrożenia broni młodych, uderzając napastnika nogami z ogromną siłą.
Występowanie i podgatunki emu
Emu zamieszkuje znaczną część Australii, można spotkać w bardzo różnorodnych środowiskach, między innymi w lasach eukaliptusowych, sawannach, na terenach trawiastych i pustyniach, głównie na południowym wschodzie, w centrum i na północy kontynentu. Unikają jedynie bardzo gęsto zaludnionych miejsc oraz zwartych lasów tropikalnych. Kiedyś emu zwyczajne były bardzo powszechne na wschodnim wybrzeżu Australii, ale po przybyciu Europejczyków ich populacja niestety mocno się zmniejszyła.
Emu zostały introdukowane na Maria Island, u wschodnich wybrzeży Tasmanii, w latach 60. XX wieku. Niestety ta populacja została zlikwidowana do połowy lat 90. ze względu na bezpieczeństwo turystów. Choć emu kojarzy się nam głównie z lądem, warto wiedzieć, że potrafi pływać i nie boi się przekraczać rzek w poszukiwaniu lepszych pastwisk.
Podgatuneki emu i różnorodność
Emu zwyczajne, choć uznawane za jeden gatunek, ma kilka podgatunków różniących się szczegółami morfologicznymi. Niestety niektóre z nich już wyginęły. Emu były klasyfikowane razem z kazuarami w rodzinie kazuarowatych, ale w 2014 roku zaproponowano alternatywną klasyfikację, zostały przeniesione do odrębnej rodziny Dromaiidae, natomiast kazuary pozostały w rodzinie Casuariidae. Obie grupy pozostają jednak w tym samym rzędzie Casuariiformes. Warto dodać, że niektóre autorytety ornitologiczne (np. IOC World Bird List) nadal klasyfikują emu i kazuary razem w rodzinie Casuariidae.
- Dromaius novaehollandiae novaehollandiae – to nominatywny czyli typowy podgatunek emu zwyczajnego, który występuje na większości kontynentu australijskiego.
- Dromaius novaehollandiae woodwardi – zamieszkiwał Wyspę Kangura (Kangaroo Island) u południowych wybrzeży Australii. Uznaje się go obecnie za wymarły.
- Dromaius novaehollandiae rothschildi – znany jako emu z Tasmanii, to kolejny wymarły podgatunek. Wyginał w latach 20. XX wieku.
Warto też wspomnieć o tragicznym losie innych grup. Przykładem jest emu czarne, endemiczny gatunek z wyspę King, który wyginął w wyniku polowań i pożarów wzniecanych przez osadników.
Strategie przetrwania i dieta
Emu są z natury wszystkożercami, a ich dieta ściśle zależy od pór roku. Podstawę ich jadłospisu stanowią świeże pędy, liście, trawy oraz bogate w energię nasiona i owoce. Nie gardzą jednak białkiem zwierzęcym, chętnie zjadając owady, w tym pasikoniki, świerszcze i gąsienice. Dzięki tak zróżnicowanej diecie ptaki te są w stanie przetrwać w miejscach, gdzie inne gatunki mogłyby cierpieć z powodu głodu.
W naturalnym środowisku emu unika jedzenia suchych traw i dojrzałych liści, nawet kiedy brakuje innej strawy. Pewnie Cię to zaskoczy, ale emu potrafi połknąć kamyki (nawet o masie do 46 gramów!), które pomagają mu w trawieniu pokarmu roślinnego. Ta zdolność do długodystansowych wędrówek i specyficzne nawyki żywieniowe są niezbędne, żeby emu mogło przetrwać w zmiennym australijskim klimacie. Emu też dużo pije, co jest kluczowe w surowych warunkach.
Sposób zdobywania pokarmu opiera się przede wszystkim na ich mobilności i doskonałym wzroku. Ptaki te potrafią przemierzać setki kilometrów w poszukiwaniu obszarów, gdzie niedawno spadł deszcz. Emu żerują głównie w ciągu dnia, powolnym krokiem przeczesując teren. Gdy natrafią na pole uprawne lub krzewy obsypane owocami, potrafią spędzić tam wiele godzin, gromadząc zapasy tłuszczu na chudsze dni. Kluczowym elementem ich strategii jest połykanie gastrolitów, czyli małych kamieni. Ponieważ ptaki te nie mają zębów, kamienie w silnie umięśnionym żołądku wykonują za nie całą mechaniczną pracę.
Zagrożenia i ochrona populacji
Obecnie emu zwyczajne nie jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem. Ma status gatunek najmniejszej troski (LC) w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Niemniej jednak działalność człowieka wciąż wpływa na ich życie. Wycinanie lasów i niszczenie siedlisk bywają problematyczne. Australijscy farmerzy czasem tępią emu, ponieważ ptaki te żerują na polach uprawnych, wyrządzając im straty. Osiągając 50 km/h, mogą błyskawicznie spustoszyć uprawy. Właśnie dlatego w południowo-zachodniej Australii postawiono ponad 1000 km ogrodzeń, aby chronić pola przed wędrującymi ptakami.
W historii zapisała się nawet tak zwana Wielka Wojna Emu (Great Emu War), która była próbą kontroli populacji przy użyciu wojska. Okazało się jednak, że emu są zbyt sprytne i szybkie dla ówczesnych metod militarnych. Choć dziś emu są hodowane na farmach dla mięsa i cennego oleju, w naturze pozostają symbolem dzikiej, nieokiełznanej Australii.
Porównanie emu zwyczajnego ze strusiem afrykańskim
Choć emu jest drugim co do wielkości ptakiem na świecie zaraz po strusiu, dzieli ich kilka różnic. Emu pochodzi wyłącznie z Australii, podczas gdy struś zamieszkuje Afrykę.
Emu jest mniejsze od swojego afrykańskiego kuzyna. Co ciekawe, u emu to samiec jest nieco mniejszy od samicy i to on przejmuje pełną opiekę nad potomstwem. Różnią się także budową nóg – emu posiada trzy palce, co ułatwia mu sprint w trudnym terenie, podczas gdy struś ma tylko dwa palce.
| Cecha | Struś afrykański (Struthio camelus) | Emu zwyczajne (Dromaius novaehollandiae) |
| Wielkość (na świecie) | Największy ptak na świecie | Drugi co do wielkości ptak na świecie |
| Wysokość | Dorasta do 2,7 – 2,8 metra | Osiąga do 1,9 – 2 metrów (maks. ok. 2 m) |
| Masa ciała | Może ważyć od 90 do 130 kg (samce nawet do 150 kg) | Waży zazwyczaj od 30 do 55 kg |
| Upierzenie | Wyraźny dymorfizm płciowy: samce mają czarne pióra z białymi końcówkami skrzydeł i ogona; samice są brązowo-szare. Pióra są luźne i puszyste. | Obie płci mają podobne, brązowo-szare upierzenie, które wygląda jak kudłata sierść. Pióra są unikalne – z jednej cebulki wyrastają dwa oddzielne promienie. |
| Szyja i głowa | Długa, naga (nieopierzona) szyja i głowa, o kolorze różowym lub niebieskawym (zależnie od podgatunku i płci). Wyraźne, duże oczy z długimi rzęsami. | Szyja i głowa są częściowo opierzone, o charakterystycznym szaroniebieskim odcieniu skóry. Upierzenie na głowie jest rzadsze i ciemniejsze. |
| Nogi i stopy | Bardzo długie, silne, nieopierzone nogi. Stopa kończy się tylko dwoma palcami (unikalna cecha wśród ptaków), z czego jeden jest znacznie większy i wyposażony w potężny pazur. | Długie, mocne, nieopierzone nogi. Stopa kończy się trzema palcami, co zapewnia doskonałą stabilność podczas biegu. |
| Skrzydła | Choć nielot, ma stosunkowo duże skrzydła (rozpiętość do 2 m), używane do popisów tokowych, odstraszania i utrzymywania równowagi. | Skrzydła są miniaturowe (ok. 20 cm), całkowicie ukryte pod gęstym upierzeniem i niewidoczne na pierwszy rzut oka. |
| Sylwetka | Bardziej wyprostowana, z wyraźnie zaznaczoną, długą szyją i „kanciastym” tułowiem. | Bardziej zaokrąglona, „kudłata” sylwetka, z szyją płynnie przechodzącą w tułów. |
| Wielkość samca vs samicy | Samce są zazwyczaj nieco większe i cięższe od samic. | Samice są zazwyczaj nieco większe i cięższe od samców. |
Graficzne porównanie strusia afrykańskiego i emu zwyczajnego – dwóch największych ptaków świata
Ciekawostki o emu
Czy emu są groźne?
Pytanie o to, czy emu stanowią zagrożenie dla ludzi, pojawia się często. Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Te ptaki zwykle unikają kontaktu z człowiekiem i wolą ucieczkę od konfrontacji. Jednak samiec broniący gniazda lub młodych potrafi być bardzo agresywny.
W razie zagrożenia emu broni się, uderzając napastnika nogami. Te kopnięcia mogą być naprawdę niebezpieczne – pamiętaj, że mówimy o ptaku ważącym do 55 kg, który dysponuje długimi, silnymi kończynami zakończonymi trzema palcami z ostrymi pazurami. Jeden precyzyjny cios może spowodować poważne obrażenia.
Symbol wiecznego postępu
Emu wraz z kangurem dumnie zdobią herb Australii z bardzo konkretnego powodu. Oba te zwierzęta fizjologicznie nie potrafią sprawnie poruszać się do tyłu, co czyni je idealnymi symbolami narodu dążącego zawsze przed siebie. Dla Australijczyków to metafora rozwoju i nieoglądania się za siebie w trudnych chwilach. Ta unikalna cecha sprawia, że emu jest czymś więcej niż tylko ptakiem – to ikona narodowej tożsamości.
Oczywiście z biologicznego punktu widzenia nie jest to prawdą, oba zwierzęta teoretycznie mogą poruszać się do tyłu, ale robią to rzadko i niechętnie.
Sprinterzy z potężnym krokiem
Choć wyglądają na nieco rozkojarzone, emu to jedne z najszybszych nielotów na świecie, osiągające prędkość do 50 km/h. Ich nogi są niesamowicie silne, a pojedynczy krok podczas sprintu może wynosić prawie 3 metry. Co ciekawe, są to jedyne ptaki z tak silnie rozwiniętymi mięśniami łydek, co pozwala im na nagłe zwroty akcji podczas ucieczki. Dzięki temu potrafią prześcignąć większość drapieżników na otwartym terenie.
Szmaragdowe giganty natury
Jaja emu wyglądają jak drogocenne kamienie, ponieważ mają głęboki, ciemnozielony kolor. Jedno takie jajo waży zazwyczaj od 450 do 650 gramów, co odpowiada objętości około 10–12 jaj kurzych. Skorupka jest wyjątkowo gruba i składa się z wielu warstw, co chroni zarodek przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Co ciekawe, barwa jaja zmienia się w trakcie wysiadywania, stając się niemal czarną pod koniec procesu.
Ojcostwo na pełen etat
W świecie emu role tradycyjne są całkowicie odwrócone, ponieważ to samiec przejmuje pełną opiekę nad potomstwem. Po złożeniu jaj przez samicę, to on wysiaduje je przez blisko 8 tygodni, w trakcie których prawie nie je, nie pije i nie opuszcza gniazda. W tym czasie traci znaczną część swojej masy ciała, żyjąc wyłącznie z zapasów tłuszczu. Gdy młode się wyklują, ojciec staje się bardzo agresywny w ich obronie i opiekuje się nimi przez kolejne pół roku.
Nieoczekiwane talenty pływackie
Mimo że emu kojarzą się z suchymi stepami i półpustyniami, są to zwierzęta, które doskonale radzą sobie w wodzie. Potrafią sprawnie pływać, używając swoich silnych nóg jako wioseł, co pozwala im pokonywać nawet szerokie rzeki. Często wchodzą do wody nie tylko po to, by się przemieścić, ale również dla ochłody w upalne dni. Widok emu radośnie pluskającego się w zbiorniku wodnym nie jest w Australii niczym dziwnym.
Podwójna bariera ochronna oczu
Emu posiadają unikalną strukturę powiek, która pomaga im przetrwać w zapylonym środowisku. Oprócz standardowej powieki mają tak zwaną migotkę, czyli trzecią, przezroczystą powiekę działającą jak gogle ochronne. Chroni ona oko przed piaskiem i kurzem podczas biegu, jednocześnie pozwalając ptakowi zachować pełną widoczność. To ewolucyjne przystosowanie jest kluczowe podczas gwałtownych burz pyłowych na pustyni.
Dźwięki prosto z bębna
Zamiast ćwierkania czy typowego ptasiego skrzeku, emu wydają z siebie niskie, wibrujące dźwięki przypominające bębnienie. Jest to możliwe dzięki specjalnej strukturze worka w tchawicy, który działa jak rezonator. Takie dudnienie jest słyszalne z odległości nawet 2 kilometrów i służy głównie do komunikacji na ogromnych przestrzeniach. Samice zazwyczaj wydają głośniejsze, „bębniące” dźwięki, podczas gdy samce częściej po prostu chrząkają.
Żywy dowód ewolucji
Emu są uznawane za jedne z najbardziej pierwotnych ptaków na Ziemi, mające wiele cech wspólnych ze swoimi przodkami sprzed milionów lat. Ich trójpalczaste stopy i specyficzny układ kostny przypominają anatomię małych dinozaurów z grupy teropodów. Analizy genetyczne potwierdzają, że ich linia ewolucyjna przetrwała w niemal niezmienionej formie przez bardzo długi czas. Obserwacja poruszającego się emu daje więc nam pewne wyobrażenie o tym, jak mogły poruszać się prehistoryczne gady.
Miniaturowe, ukryte skrzydła
Choć emu to ogromne ptaki, ich skrzydła są wręcz komicznie małe i mierzą zaledwie około 20 centymetrów. Są one niemal całkowicie ukryte pod gęstym upierzeniem i na pierwszy rzut oka niewidoczne. Ptaki te machają nimi głównie podczas biegu, co pomaga im utrzymać równowagę przy gwałtownych manewrach. Dodatkowo poruszanie skrzydłami pomaga im odprowadzać nadmiar ciepła z organizmu w gorącym klimacie.
Unikalna struktura piór
Pióra emu różnią się od piór większości innych ptaków, ponieważ z każdej cebulki wyrastają dwa oddzielne promienie. Nie posiadają one haczyków łączących poszczególne części pióra, przez co wyglądają bardziej jak kudłata sierść niż klasyczne upierzenie. Taka konstrukcja tworzy doskonałą warstwę izolacyjną, która chroni ptaka zarówno przed palącym słońcem, jak i chłodem nocy. Dzięki temu emu mogą przebywać na pełnym słońcu bez ryzyka przegrzania.
Zwycięzcy Wielkiej Wojny z Emu
W 1932 roku w Australii doszło do komicznego, choć autentycznego wydarzenia znanego jako „Wielka Wojna z Emu”. Armia została wysłana z karabinami maszynowymi, aby zredukować populację ptaków niszczących uprawy, ale misja zakończyła się sromotną klęską ludzi. Emu okazały się zbyt szybkie, rozpraszały się na małe grupki i potrafiły przetrwać postrzały, które powaliłyby inne zwierzęta. Ostatecznie wojsko musiało się wycofać, a ptaki „wygrały” starcie, stając się bohaterami wielu anegdot.
Żołądek pełen kamieni
Emu nie posiadają zębów, więc aby strawić twarde nasiona, owoce i rośliny, muszą posiłkować się mechanicznie. Połykają w tym celu kamienie, zwane gastrolitami, które trafiają do ich żołądka mięśniowego. Tam kamienie te, pod wpływem skurczów, miażdżą pokarm na miazgę, ułatwiając jego dalszą obróbkę chemiczną. W żołądku jednego ptaka można znaleźć czasem nawet kilkaset gramów wygładzonych kamyków.
Magiczny olej emu
Pod skórą tych ptaków znajduje się gruba warstwa tłuszczu, z której pozyskuje się olej o niezwykłych właściwościach medycznych. Aborygeni wykorzystywali go od wieków jako naturalny środek przeciwzapalny i przeciwbólowy. Olej ten bardzo łatwo przenika przez ludzką skórę, niosąc ulgę w bólach stawów i przyspieszając gojenie ran. Do dziś jest on cenionym składnikiem w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym na całym świecie.
Oszczędna gospodarka wodna
Emu są mistrzami przetrwania w suchym klimacie dzięki swojej wydajnej gospodarce wodnej. Podobnie jak inne ptaki, nie posiadają pęcherza moczowego, co pozwala im natychmiast pozbywać się produktów przemiany materii przy minimalnej utracie wody. Ich organizm potrafi odzyskiwać wilgoć z wydychanego powietrza dzięki specjalnym chłodnicom w nosie. Dzięki temu mogą obyć się bez picia przez kilka dni, o ile znajdą soczysty pokarm roślinny.
Po co hoduje się emu?
Hodowla emu to praktyka, która zyskała popularność w wielu krajach, nie tylko w Australii. Emu są hodowane głównie ze względu na trzy produkty: mięso, skórę i olej. Mięso emu to postrzegane jako zdrowa alternatywa dla tradycyjnych mięs – ma niską zawartość tłuszczu i wysoką wartość białka.
Skóra emu ceni się za jej wytrzymałość i charakterystyczny wygląd. Używa się jej do produkcji toreb, butów i innych wyrobów skórzanych. Ale najbardziej interesujący jest olej emu, który od wieków wykorzystywali australijscy Aborygeni. Ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe, dzięki czemu znajduje zastosowanie w kosmetyce i medycynie naturalnej.
Ekstremalna ciekawość świata
Emu są znane z tego, że są jednymi z najbardziej wścibskich zwierząt w australijskim buszu. Potrafią godzinami obserwować pracujących ludzi, a nawet podchodzić bardzo blisko, by sprawdzić, co to za dziwne przedmioty trzymają w rękach. Często kradną błyszczące drobiazgi, takie jak klucze, biżuterię czy narzędzia, traktując je jako ciekawe zabawki. Ich odwaga w kontaktach z człowiekiem wynika bardziej z naiwnej ciekawości niż z agresji.